Adobe Flash Player not installed or older than 9.0.115!
Adobe Flash Player not installed or older than 9.0.115!
Adobe Flash Player not installed or older than 9.0.115!
Ko hakkunde sagataaɓe ɗiɗo welduɓe
Sunday, 23 November 2008 23:51
Banndiraaɓe tedduɓe, gila hannde Peeral fuɗɗike addande on yoga e coñe fulfulde, haa mo kala heɓa huunde nde yiɗi ko jannga to lowre Peeral ɗoo. Yoga e tarooɓe Peeral meeɗii lamndaade yo ngal ɗoo damal ɓeydite e binndanɗe men yaltooje. Nde tawnoo non lowre ndee ko kafuuji men, kadi miijo ngoo ko miijo moƴƴungo, ko ɗum waɗi men tawi maa men nootoo ɓe kisan. Peeral ko lowre fulfulde, lowre men en fow.
Nuldee men miijooji mon, taali mon, njalniika mon e jime moonɗon, yo banndiraaɓe!
Coñe Fulfulde (Fulfulde literature).
Fuɗɗoren oo ɗoo fillayee!
Tooñataa yaafotaako!
Ko hakkunde sagataaɓe ɗiɗo welduɓe. Hiɓe weldunoo sanne, hakkee ko ɓe weldi, ngal weldigal maɓɓe wonti fillayee, ngal waɗtaa misal e nder diiwal ngal fop. Tawi goɗɗo e maɓɓe hino innee Yala, oya hino innee Bela. Nde wootere tun, Bela nawni, reedu muusi mo fota. Muuseendi ndii hino ɓeydoo ñalnde woo ñalnde haa reedu nduu fuɗɗii ƴuufude. Lekkeele buy wallitoraa kono hay wooti e majje jaytinaali nawnaare Bela nden saka ndikkina mo. Ɓayri wonirii non Bela faami wonde ɗum ɗoo accataa mo. Ajaraa’iilu neeɓataa arana mo.
O miijitii haa juuti lutti, o nulani Yala, njaatigi makko. O wi’i mo “Giɗo am yoo! Mi anndii ndee nawnaare ɗoo accataa lam. Ko ɗum waɗi mi nulan maa, adal mi maayude. Mi tawii yo mi nodde mi rowtiroo ko juutumi miijaade, ko juutunoomi ronndaade e hoore am, mi toro maa yaafuyee, accanaa lam hakkee. Ko mi faandii ɗoo non, ko wiigol mi janfino ma.
Awa e miijo am, fewndo (waktu) mum hewtii ka mi anndine fii kan janfa, mi toro maa yo mbarin am, mi yaafno maa, ɗum le ko yeewtugol ma wonde mi waalodii e debbo maa on, ɓeyngu maa. Mi nimsitii ɗum soobee sottee, mi nimsitii sanne. Tigitigi on, miɗo hersu maa ko ɓuri mum alaa. Min mi hollii wonde mi foddaa e gilli ɗi yiɗuɗaa lam ɗii, ngam mi waɗii dugulayaagal. Haɗaali non, mi torike ma muñanagol lam ndee bonnere moolanaande, yanndi mi torike ma yaafuyee.”.
Nde Yala heɗitinoo fota haa ngol taalol nimse timmi, ndah ɗoo ko o jaabii kon, “Bela yoo, giɗo am tedduɗo, kuuɗe men ɗen jokkay en aduna e laahara. Miɗo huli wota tawu yaafagol ma laawike, an e bonki maa kin. Hiɗa anndi ko min ɓe innata tooñataa yaafotaako.
"Ɓaawo a waɗii ɗum, mi humpitino kisan. Min kadi, mi tawi yo mi ñammine poso, mi donkine mi holle moƴƴere daasetaake. Teddungal daasetaake ronndete.
"Ɓayri mi humpitike bonki maa kin, ko ɗum tigi waɗumi, ko ñammingol ma poso. Lekki woo lekki alaa ñwndoohi ma, lekki woo lekki waawanaa hay huunde poso ngo mi ñammin maa ngon.
"Ko poso warayngo e nder yontere, ko sikke woo alaa e mum. Awa emmbere balɗe ko heddii e nguurndam maaɗa kon, yo ɗum rokke fehre, hay si ko nimsitugol dugulayaagal maa ngal. Ɗum ɗoo donkinte kos.
"Hedde senngo am, en fotii ter. A waɗay doy. Miɗo hiwroo adinooɓe en yahugol."
