Iwdi Fulɓe wano farba ADN faamiri (3) PDF Print E-mail
DNA

Kɗl: Wuuri Jallo, Antwerpen, Bejik.  

B.

Y-chromosomal diversity in the population of Guinea-Bissau: a multiethnic perspective. (Seertugol koromosom Y e nder yimɓe Gine-Bisaaw: yi’annde keew-leƴƴiire.)  by Alexandra Rosa et al.

Oo tasakuyee fewtuɗo leƴƴi Gine Bisaaw, koromosom Y mo worɓe 282 lasindaama, hawri Fulɓe 59 hino tawaa heen.

Leƴƴi Gine Bisaaw ɗin seertaali ko ɗuuɗi, sabu ɗi fow hiɗi mari yimɓe ka haploguruppu E3a* maandiraaɗo M2. Manndinkooɓe ɓen ɓuri marude yimɓe e oo haploguruppu.

Kono haplotippuuji E3a*-M2 hino layaali haa yaaji fota ka Manndinkooɓe e Balantaaɓe ɓen haa ka laatoo iwdi maɓɓe ndin hino ɓuri hiɗɗude e hino ɓuri saakitaade. Ka Fulɓe kan, haplotippuuji E3a*-M2 ɗin hino hiɓɓi fota haa ka wona iwdi maɓɓe ndin ɗuuɗaali jibinde saakita, maaɗun hara neeɓaali ko ndi hewti hiirnaange.

Haplotippuuji E3a*-M2 ɗi Fulɓe ɗin yi’aama Angola, Mozambik, Gine-Ekwatoriyal e ka Xosaaɓe Sid-Afrik. Leƴƴi Gine Bisaaw heddiiɗi ɗin fow hino jeydi haplotippuuji E3a*-M2. Taweede ɗii haplotippuuji maɓɓe yi’aaka si wonaa reedu Afirik Hiirnaange ko seedee battiɗingol Manndinkooɓe e leƴƴi hoɗdaaɗi.

Ko ɓuri senndindirde Manndinkooɓe e Fulɓe, ko no ɓe renndori nder haploguruppu E3a* on.

Yi’aama e Fulɓe ɓen ɗoo haplotippuuji jeyaaɗi e E3b1-M78, yi’aaɗi fahin Sudaan, Ecopii, Fuɗnaangeeri Ɓadiindi, Erop e Marok. Hino tawaa e ɗii haplotippuuji, haplotippu (DYS439) anndiraanɗo Aarabuuɓe Marok. Ko seteeɓe lummbuɓe Saharaa on ardi e baylital makko ka leyɗe Afirik mo ɓaleeɓe. Hino tawaa kadi haplotippuuji tati anndiraaɗi yimɓe Espaañ, Portigal, Masedoni, Romani e Poloonya.

Yi’aama kadi haplotippu jeyaaɗo e haploguruppu R1b-P25 on; oo hino anndiraa yimɓe Erop fow. Hino gasa ka ngal baylital ardiri Tuubakooɓe njulotonooɓe maccuɓe. Hino gasa kadi ka ngal baylital ardiri leyɗe Aarabu sabu aynooɓe Aarabuuɓe yiidaama e ngal baylital. Ko ɓuri hoolnaade ko iwdi Aarabu, sabu Marok woɗɗaa, tawti kadi Portooɓe ɓen anndiraaka jillondiral e Fulɓe nder Afrik.

Tefoore ndee ko yi’i e Fulɓe Gine Bisaaw 59 ko nii senndori:

 

E3a-M2 (yimɓe 43),                 => 72.8%

E3b1-M78 (yimɓe 6),  => 10.2%

E1-M33 (yimɓe 4),                  => 4.8%

E3b-M35 (yimɓe 2),                 => 2.4%

A1-M31 (neɗɗo 1),                 => 1.7%

E2-M75 (neɗɗo 1),                  => 1.7%

E3a7-M191 (neɗɗo 1),            => 1.7%

Rb1-P25 (neɗɗo 1),                 => 1.7%

E winndannde men aroore, en jokkitay callalal binndanɗe men ko yowiti e Iwdi Fulɓe wano Farba AND faamiri.

www.peeral.com

Last Updated on Sunday, 09 May 2010 21:36
 

Add your comment

Your name:
Subject:
Comment:
  The word for verification. Lowercase letters only with no spaces.
Word verification:
laalaade.jpg

Polls

Hol miijo mon e janngude Fulfulde heɓa njoɓdi?
 

Janngooɓe Peeral

We have 13 guests online

Yillotooɓe Peeral.com

Yilliiɓe lowre nden
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHannde885
mod_vvisit_counterHanki918
mod_vvisit_counterYontere nden1803
mod_vvisit_counterƁennunde nden5277
mod_vvisit_counterLewru ndun5699
mod_vvisit_counterƁennundu ndun20638
mod_vvisit_counterGila sosaa567369
Copyright © 2012 Peeral.com - Peeral Media Foundation. All Rights Reserved.
Foddeeji fuu woodanii Peeral Media Foundation - Email: jaayndepeeral@gmail.com - Tel: +31 621 698 925
© Foddeeji fuu woodanii Peeral Media Foundation All Rights Reserved - Email: jaayndepeeral@gmail.com Tel: +31 621 698 925